رضا رحمتى / عبد الحسين بينش

19

جلوه اى از حكومت علوى (فارسى)

شايسته‌ترين مردم براى خلافت هستى و سزاوار نيست كسى بالاتر از تو قرار بگيرد ، زيرا تو رفيق پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در غار بودى و . . . . « 1 » آنان با برشمردن فضايل « ابوبكر » توجّه جمعيت را به سوى او جلب كرده ، زمينه را براى بيعت با او آماده نمودند . در اين هنگام يكى از بزرگان انصار كه نسبت به « سعد بن عباده » حسادت مىورزيد ، از جا برخاست و براى برهم زدن خلافت احتمالى « سعد » ، دستش را ميان دستان ابوبكر گذاشت و به عنوان خليفهء پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم با او بيعت كرد . پس از او يكى ديگر از بزرگان « اوس » نيز كه از حكومت احتمالى « خزرجيان » واهمه داشت ، با ابوبكر دست بيعت داد . « 2 » بدينسان بيعت با « ابوبكر » شكل گرفت و اين در حالى بود كه بسيارى از بزرگان اصحاب همچون اميرمؤمنان عليه السلام ، « عبداللَّه بن عباس » ، « سلمان » ، « ابوذر » و . . . در آن مجلس حضور نداشتند و اميرمؤمنان عليه السلام و بعضى ديگر از اصحاب به امرى مهم‌تر ، يعنى غسل و كفن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم مشغول بودند . انگيزه‌هاى پيدايش سقيفه گرچه به ظاهر و از نظر تاريخى ، انصار منشأ پيدايش سقيفه بودند ، اما مهاجران با حضور به‌موقع خود در جلسهء انصار ابتكار عمل را به دست گرفتند و به‌عنوان كارگردانان اصلى سقيفه مطرح شدند . از اين رو ، در بحث از انگيزه‌هاى پيدايش سقيفه به بررسى انگيزه‌هاى هر دو گروه از حضور در محل سقيفهء بنىساعده مىپردازيم .

--> ( 1 ) - الامامة والسياسة ، ابن قتيبه ، ج 1 ، ص 14 . ( 2 ) - كامل ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 330 .